Romani
Satovi u majčinoj sobi (2014)
Nagrada Evropske Unije za književnost 2016.
U središtu romana Satovi u majčinoj sobi jeste odnos majke i ćerke, ali i savremena žena u komplikovanom svetu društvenih odnosa, moći i tabua.
Prepun snažnih emocija i majstorskih opisa u kojima se zapliću ili razrešavaju velike napetosti, roman Tanje Stupar Trifunović je neodoljiva i moćna priča o ljubavi i sukobljavanju, o emocijama s kojima nije lako, ali bez kojih se ne može, o razumevanju i poricanju, o sudbinskoj upućenosti, ali ponekad i istinskoj udaljenosti.
Satovi u majčinoj sobi istovremeno su nesvakidašnja priča o sudbini dve moderne žene iz dve različite generacije.
Roman koji nemilosrdno otkriva međuprostor između onog što žena hoće i onog što se od nje sa svih strana zahteva.
Otkako sam kupila labuda (2019)
Vitalova nagrada “Zlatni Suncokret”
Neodoljiv roman o ljubavi i rastanku.
Kroz roman Otkako sam kupila labuda Tanja Stupar Trifunović vodi jaku i uskomešanu priču o zabranjenoj ljubavi i o ludilu strasti. Pri tome, pažljivo su motivisani postupci junakinja, njihova rastrzanost u košmaru savremenih svakodnevnih okolnosti, njihova razapetost između strasti i nužnosti, između ljubavi i tabua, između zadatih okolnosti i prekoračenja.
Junakinje romana upućene su intenzivno jedna na drugu u razmjeni strasti i napetosti, ljubavi i mržnje, svađe i sklada, unutrašnjih potreba i izgovorenih i neizgovorenih strahova.
U njihovom odnosu vidi se ne samo čudo ljubavi i strasti nego i čudo modernih strahova i sav jaz generacijskih raskola i razlika.
U izvrsnim dijalozima junakinja u romanu zgušnjava se, ubrzava i izoštrava atmosfera jednog nerazrešenog, pa utoliko i uzbudljivijeg odnosa.
Odličan, efektan, iznijansiran i dobro komponovan roman.
Duž oštrog noža leti ptica (2024)
Najuži izbor za NIN-ovu nagradu
Najnoviji roman Tanje Stupar Trifunović prikazuje potresnu priču o selu razorenom ratom, gdje je dječja nevinost naglo prekinuta nasiljem i gubitkom.
Priča duboko istražuje uticaj sukoba na svakodnevni život, međuljudske odnose i psihološko stanje stanovnika – pogotovo djece – koja su prisiljena prilagoditi se i preživjeti u okruženju preplavljenom strahom, nesigurnošću i beznađem.
Kroz živopisni prikaz poslijeratnih posljedica, roman se bavi dubokom izolacijom koju osjećaju oni koji su ostali, kao i bolnim pokušajima povratka u dom koji je zauvijek promijenjen. Usred ruševina i nasilja, likovi se suočavaju sa stvarnošću dok traže ostatke čovječnosti i nade u svijetu pod sjenom varvarstva.
Ovaj roman je dirljiv odraz otpornosti, traume i trajne potrage za povezanošću u teškim vremenima.
Grafički romani
More je bilo mirno (2020)
Grafički roman More je bilo mirno je sjajan primer kako moderna književnost može da zaživi i u obliku koji će u prvi plan istaći sve njene najbolje segmente, dajući joj novu dimenziju.
Tanja Stupar Trifunović (scenario) i Tatjana Vidojević (crtež) uspešno pobijaju sve predrasude o stripu i formu modernog grafičkog romana dižu na viši nivo. Teško je odvojiti gde jedna autorka završava posao a druga preuzima. Ovakvu simbiozu je gotovo nemoguće pronaći. Reči na tablama su svedene, oštre i emotivne. Priča je lična – o gubitku (gubicima), razočaranjima, sećanjima i toksičnoj vezi.
Tekst i slika su komplementarni. Tek sagledavanjem i jednog i drugog dolazi se do potpune asimilacije u neraskidivu celinu i poruku.
Ono što se može konstatovati sa aspekta književne i strip kritike jeste da su u svakom pogledu briljirale grafičkim romanom „More je bilo mirno“. Komplementarnost ove dve autorke ide do neshvatljive simbioze, bez trunke dihotomije, kao da je grafički roman delo jednog autora a ne tandema. (iz recenzije strip kritičara Nikole Dragomirovića)
Kratke priče
Adornova svraka (2007)
Priče u ovoj knjizi ne osvajaju senzacionalnim zapletima ili složenim obrtima, niti nas uvlače misterioznim likovima ili enigmatičnim narativima.
Njihova snaga leži u odstupljenju od uobičajenog, u dubokoj poetskoj simbolici koja se razvija kroz dublje slojeve teksta — prelazeći preko površinskog narativa na drugi i treći nivo značenja. Time se postiže suptilna ravnoteža između realističnog svijeta proze i njegove djelimične subverzije, smještene unutar postmodernog okvira koji proizilazi iz dubinskog podteksta.
Iako je simbolička intenzivnost u nekim dijelovima ovih priča donekle ublažena, ona prije svega funkcioniše kao suptilan potencijal, koji poziva na samorefleksiju kroz međusobnu igru mikro-narativnih elemenata unutar ukupne strukture priče.
Ovi narativi slikaju sliku stvarnog svijeta koji djeluje odvojen od brzog, tehnološki ubrzanog sadašnjeg vremena — svijeta obilježenog etničkom podijeljenošću i jakim društvenim pritiscima.
Poezija
Kuća od slova (1999)
Tanja Stupar ne peva samo o fundamentalnim elementima i njihovim pojedinostima (stavljajući ih u jedan novi sistem relacija), nego i iz njih samih, darujući svakoj poseban glas i zvuk. Zato i kaže “slovo od vatre”, “slovo od zemlje” “slovo od vode”, “slovo od vazduha.”
Rečju iako je poezija avantura u neizvesno, naročito za mladog pesnika, u našem slučaju, početnika, prva knjiga stihova Tanje Stupar pokazuje da autorka već zna da naivnost može samo da povede, a privlačnost poezije odvede na uzaludno daleko putovanje.
To “saznanje” je pomoglo da se Tanja Stupar već u početku ne ogreši o reč, o poeziju. Književni uspeh ili neuspeh jedino čuva i odaje knjiga – ta “kuća od slova.”
— Milan Trbović
Uspostavljanje ravnoteže (2002)
Dobro je imati ovakvu zbirku i, čitajući je, predavati se njenim unutrašnjim lutanjima. Spozanjemo da nismo sami, da postoji neko telo koje nas, plivajući slobodnim stihom, vodi između anđela i đavola. I jedni i drugi su tu, u svetu. Moramo s tim da se pomirimo, neprekidno se noseći s pitanjima da li uopšte anđeli postoje i otkuda đavoli.
Ako postoje, anđeli se čude ljudima, zbunjeni su, gotovo da očekuju pomoć od ljudi, kao da su bespomoćniji, beznadežniji od nas. A đavoli? Njihova kobna pojava nas odasvud vreba. Nema kod njih zbunjenosti. Oni dolaze, nadiru i uzimaju sve kao da je njihovo.
Ove pesme nam stoga služe kao vodič ili kao mapa sveta u kojem, uz dobro i zlo, uvek deluje i ništa. Nije to neki moćan vodič, neka detaljna mapa, ali je ipak u njoj delotvorno nagovešteno jedno od načela opstanka: naći meru, ne zanemariti nijedno breme, nijedan odblesak života i uspostaviti ravnotežu. Gotovo u svim pesmama Tanje Stupar osećamo prisustvo tog načela. Svojim zračenjem i damarom, teši nas i poziva, a mi odgovaramo dobrodošlicom novom glasu, rođenom na drugom koraku već kao zreo i dragocen.
— Jovica Aćin
O čemu misle varvari dok doručkuju (2008)
Nagrada UniCredit Banke
Uži izbor za CEE nagradu za književnost
Sam naslov predstavlja sarkastičan odraz apsurdnosti svakodnevnog života u društvu koje se bori sa posljedicama sukoba.
Zbirka isprepliće teme roda, identiteta i razočaranja u postratnom životu. Tanja Stupar Trifunović koristi spoj mračnog humora i oštrog cinizma kako bi prikazala egzistencijalnu prazninu koju je rat ostavio za sobom. Njena poezija zadire u složenost lične i kolektivne traume, nudeći dirljivo zapažanje o ljudskom stanju u podijeljenom društvu.
O čemu misle varvari dok doručkuju nije samo poetska refleksija o postratnim dešavanjima; ona je skup univerzalnih razmišljanja o apsurdima ljudskog postojanja i potrazi za smislom u svijetu koji često djeluje kao da ga nema.
Glavni junak je čovjek koji se zaljubljuje u nesreću (2010)
Nagrada “Fra Grgo Martić”
Zbirka pjesama Tanje Stupar Trifunović Glavni junak je čovek koji se zaljubljuje u nesreću objavljena je 2010. godine u izdanju Fondacije Fra Grgo Martić.
Ova zbirka istražuje teme ljubavi, gubitka i složenih međuljudskih odnosa. Poezija Tanje Stupar Trifunović poznata je po svojoj surovoj iskrenosti i psihološkoj slojevitosti, često se baveći ličnim i kolektivnim traumama postratnog društva.
Razmnožavanje domaćih životinja (2018)
Nagrada “Risto Ratković”
Nagrada “Milica Stojadinović Srpkinja”
Knjigom pjesama Razmnožavanje domaćih životinja Tanja Stupar Trifunović iznova dokazuje pjesničku autentičnost u BiH i na prostoru koji obuhvata jedan jezik s više različitih naziva.
Ova knjiga utjelovljuje Kafkinu rečenicu da književnost treba biti sjekira koja razbija led na jezeru koji se nalazi u čitateljima. Njene najnovije pjesme vas neće maziti, one vam nude nježnu brutalnost gdje se pjesnička istina ostvaruje dugim, narativnim pjesmama.
Cijela je knjiga prožeta herbertovskim duhom igre i ironije, gdje se miješa monoteizam sa paganstvom, i gdje su likovi iz grčke mitologije survani u blato i čamotinju naših današnjih života. Mitološke junakinje / junaci su poljuđeni i data im je draž nesavršenosti malog balkanskog čovjeka / čovječice što proizvodi efekat teške ironije pune humora.
Ovo je knjiga o ženama naših prostora, njihovoj hrabrosti, njihovim svakodnevnim usponima i padovima. Jedan katalog ženskih sudbina nabijen mudrošću nekog ko traga za ljubavi unatoč neizbježnim porazima.
— Faruk Šehić
Mjesta gdje sve počinje ispočetka (2019)
Poezija Tanje Stupar Trifunović čini najviše što može da odagna tradicionalno, ukorenjeno nepoverenje u značaj i važnost ženskog iskustva i da prizove svako moguće osvedočenje o umetničkoj vrednosti ženske percepcije i o tragičnoj dubini ženskih konflikata.
Čini to, međutim, bez fanfara i jauka, onako jednostavno, neposredno i nepretenciozno kako pesnikinja samu sebe predstavlja u jednom intervjuu: „Mislim da sam u svemu kao i druge žene. Glupo je da se pravim da sam nešto što nisam, jer u sebi nosim svu tu tragiku i komiku ljudskog bića, koje je nekad veličanstveno, a nekad je krhko i jadno.“
— Vladislava Gordić Petković
Zmijštak (2022)
Nagrada “Vasko Popa”
Ova knjiga pjesama Tanje Stupar Trifunović predstavlja brižljivo komponovanu cjelinu sa čitavim nizom odličnih pjesama.
U toj cjelini pojedinačne pjesme se međusobno produbljuju i stoje u dinamičnom odnosu. Kao što je svaka od ovih pesama oblikovana po modelu priče, tako iznijansirana unutrašnja priča postoji i u cijeloj knjizi.
Od kamernog svijeta emocija, o kojima se govori moćno i sugestivno, preko nesmirene slike zavičaja koja je s druge strane bilo kakvog opšteg mjesta, Tanja Stupar Trifunović je stigla do kritički izoštrene slike društva i svijeta u kome je post-istina smjenila istinu, u kome su osvajači pred gradovima, a poraženi u svakome od nas, u kome sloboda više nema ni cenu ni trajnost, dok se jedinka uvek ispočetka suočava sa zahtevom: „Ponekad treba izmisliti svijet ispočetka.“
